http://192.64.112.23:8080/xmlui/handle/311/14 2025-02-21T13:26:24Z 2025-02-21T13:26:24Z Jarullah Hussain, Dlkhosh http://192.64.112.23:8080/xmlui/handle/311/19 2025-02-04T11:12:30Z 2017-01-01T00:00:00Z

الأفعال الكلامية ونماذجها التطبيقية في القرآن الكريم Jarullah Hussain, Dlkhosh تعد الأفعال الكلامية من أهم النظريات اللسانية التي طرحتها التداولية، ومن أبرز القضايا اللغوية المرتبطة بميدان الاستعمال والتفاعل الفكري والتواصل الاجتماعي، لذا لقيت حظا كبيرا من العناية والمعالجة العلمية عند الغربيين الذين بدأوا بها بمنهجية بحثية ومعالجة تداولية حديثة تنصب على دراسة أبعاد محددة وبيان معطيات سياقية ومقامية تستدعي إجراء تلك الممارسات الكلامية باتجاهات ذهنية ودلالية مباشرة أو غير مباشرة استنادا إلى المؤسسة الاجتماعية والخلفية المعرفية والمدركات اللغوية والعرفية، ويبدو عند تفحص الظواهر اللغوية عموما والدلالية خصيصا، التي استقطبت اهتمام اللغويين والمفسرين العرب في معالجاتهم اللغوية لكلام العرب وللنص القرآني، نزوع توجهاتهم البحثية والتحليلية إلى الإنضواء تحت الدراسة القواعدية المعيارية أو الدلالة المعجمية أو الدلالة المقامية (الاجتماعية) التي استقوها من خلال تمعنهم في البحث النحوي والبلاغي وحيثياتهما، الأمر الذي دفع بهم إلى إبراز إشارات وتوجهات تحليلية لبنية بعض النصوص بتحديد وجهتها الإخبارية والإنشائية، وتفسيرأغراضهما الدلالية والدلالات الثانوية التي يؤديها هذان النمطان من الكلام العربي حسب مفهوم

2017-01-01T00:00:00Z Hassan Hussain, Omar Mohammed Othman, Rzgar http://192.64.112.23:8080/xmlui/handle/311/18 2025-02-04T11:12:26Z 2017-01-01T00:00:00Z

دابه‌شبوونی شوێنی نشینگە لادێیەكانی قەزای سۆران بە بەكارهێنانی سیستەمی زانی Hassan Hussain, Omar; Mohammed Othman, Rzgar تۆێژینەوە لە رەهەندی شوینی دابەشبوونی دیاردە جوگرافیەكان گرینگیەكی بەرچاوی هەیە، لەگەل ئەو پێناسەیە یەك دەگرێتەوە كە دەلێت جۆگرافیا زانستی شوێنە، رونكردنەوەیەكی باوەر پێكراومان پێ دەدات بۆ دابەشبوونی دیاردەكان لەو شۆێنەدا، ئەوەی جێی بایەخە دیاركردنی ئەو فاكتەرانەی كاریگەریان هەبووە لەسەر دابەشبوونیان . شێوازەكانی شیكردنەوەی شوێنجێیی ئاماری یەكێكن لە گرنگترین شێوازەكانی پلاندانان، بۆ پێشاندانی شێوەی دابەشبوونی شوێنجێیی نشینگە لادێیەكان ‌و بەبەردی بناغەی ئەو لێكۆلینەوانە دادەندرێت كە پەیوەندیدارن بە جوگرافیای دێ‌ نشینی، لەمیانەی گەیشتن بە تەرزەكانی دابەشبوونیان لەلایەك‌و هۆكارەكانی دابەشبوونیان لەلایەكی ترەوە. وێرای ئەوەی هەندێ‌ تەكنیكی تایبەت لەناو سیستەمی زانیارییە جوگرافییەكان هەیە گونجاون بۆ شیكردنەوە، وەك شیكەرەوەی شوێنجێی (المحلل المكاني)

2017-01-01T00:00:00Z Salih Mawlood, Rezan Nadhm Hussain, ngar http://192.64.112.23:8080/xmlui/handle/311/17 2025-02-04T11:12:26Z 2017-01-01T00:00:00Z

دەقاوێزان لە ڕۆمانی"حیكمەتی پیران"ی عەبدولكەریم فەتتاحدا Salih Mawlood, Rezan; Nadhm Hussain, ngar لە دوای دروستبوونی قوتابخانەی بەراوردی ئەدەبی ئەمریكی و لە ئەنجامی ئەو ڕەخنە واقیعیانەی لە هەردوو قوتابخانەكەی دیكە (فرەنسی و سلاڤی) گیران بەهۆی پابەندبوونیان بە سێنترالیزمی ئەوروپایی وسەپاندنی زمانی جیاواز و جێگەنەبوونەوەی فۆلكلۆر و هاوسەنگی ئەدەبیی تیایاندا و هۆكاری دیكەی وەك فەرامۆشكردنی كلتور و فەرهەنگی وڵاتانی جیهانی سێیەم و ئاسیایی، كە نەیانتوانیوە ئەو كەلێنە مەعریفیانەی لێكۆڵینەوەكان پڕبكەنەوە و ئاستی توانەوەی كلتوری غەیرە نووسراوی نێوان دەقەكان دەربخەن، لەولایتریش ڕەخنەی بونیاتگەری هۆكارێكی دیكەی سەرەكی بوو بۆ دەركەوتنی دەقاوێزان، لەبەرئەوەی لە ڕێبازی بونیادگەریدا دەق وەكو یەكەیەكی سەربەخۆی بێ‌ گیان مامەڵەی لەگەڵدا دەكرێت و نووسەر و پەیامی خودی نووسەرەكە هیچ بەهایەكی ئەوتۆیان نییە لە چوارچێوەی توێژینەوە ڕەخنەكارییەكاندا، تا ئەو ئاستەی هەندێكی وەكو (ڕۆڵان بارت و فۆكۆ) نووسەر نەك وەك بەرهەمهێنەری دەق سەیرناكەن،بگرە وەكو كەسێكی مردووشی دادەنێن، واتە دەقئاوێزان وەكو كاردانەوەیەك بووە بۆ بیروڕای ئەو بونیادگەرانەی كە باوەڕیان بە سەربەخۆبوونی دەق هەبووە لەم ڕووەوە (تۆدۆرڤ) جەخت لەسەر ئەوە دەكاتەوە، كە ئەو وڕێنەیە ئەگەر باوەڕمان وابێت، كە دەق بوونێكی سەربەخۆی هەیە، لەبەرئەوەی لەكرداری ئەدەبیدا ئەوە بە ئاشكرا دەردەكەوێت، كە دەق لێوانلێوە لە بەرهەمە ئەدەبییەكانی ڕابردووە، هەموو كارێكی هونەری لە ناوەرۆكیدا لەپەیوەندییەكی پێكەوەگرێدراو دایە لەگەڵ كارەكانی ڕابردوو بە پێی قۆناغەكانی مێژوو و بەدوای یەكداهاتنە جیاوازەكانەوە (لمرتجی، 1987: 45) .

2017-01-01T00:00:00Z Bakr Mohammed, Mohammed Jamil Rashid, Masoud http://192.64.112.23:8080/xmlui/handle/311/16 2025-02-04T11:12:29Z 2017-01-01T00:00:00Z

تێگەهێ ڕیتمێ‌ د ناڤ میتۆدێن رەخنەییدا Bakr Mohammed, Mohammed; Jamil Rashid, Masoud د شیاندا نینە، باس ل شعرێ‌ بهێتە كرن و ل ڕیتمێ‌ نەهێتە كرن، ئانكو هەر ژ دەسپێكێ‌ هەست ب هندێ‌ هاتیە كرن كو ڕیتم بڕبڕا شعرێیە و ل سەر ئەڤی بنەمایی ب درێژی باس ل ڕیتما شعرێ‌ هاتیە كرن، ئەڤجا وەكو كێش یان ژی وەكو ڕیتم. ئەڤێ‌ گرنگییا ڕیتمێ‌ د شعرێدا، د ناڤ زۆربەیا میتۆدێن رەخنەییدا رەنگڤەدایە، ب تایبەت ئەوێن پتر ل سەر شعرێ‌ درواستن. ئەڤ ڤەكۆلینە ل سەر دوو باسان هاتیە دابەشكرن، باسێ‌ ئێكێ‌ یێ‌ تایبەتە بۆ گرنگترین تێگەهێن گشتیێن ڕیتمێ‌ و ئەو تێگەه ل دویڤ دیتنا (س. م. بوندی) هاتینە دیاركرن. باسێ‌ دوویێ‌ یێ‌ تایبەتە بۆ تێگەهێن ڕیتمێ‌ د ناڤ میتۆدێن رەخنەییدا. میتۆدێن رەخنەیی ژی ل سەر سێ‌ جۆران هاتینە دابەشكرن: میتۆدێن كلاسیكی (هەمی میتۆدێن رەخنەیی یێن بەری فۆرمالستیێ‌ ب خۆڤە دگریت)، میتۆدێن ئستاتیكی (ئەوان میتۆدان بخۆڤە دگریت ئەوێن باس ل فۆرمێ‌ شعرێ‌ دكەن و چاوانیا گۆتنا (نڤێسینا) شعرێ‌) و میتۆدێن زمانڤانی (ئەو میتۆدن یێن كەرەستەیێن زمانی بۆ شلۆڤەكرنا شعرێ‌ بكاردهینن)، د ناڤ ئەڤان میتۆداندا باس ل دیتنێن هندەك رەخنەگران هاتیە كرن، بۆ نموونە یێن كلاسیكی (ئەفلاتون و ئەرستو) و بۆ فۆرمالستییەتێ‌ (تینانۆف) هاتیە وەرگرتن، بۆ رەخنا نوی ژی (ئلیوت و ریتشاردز) و بۆ میتۆدێن بونیاتگەری و شێوازگەریێ‌ (جاكوبسون) و بۆ میتۆدا رەخنا ڕیتمی (هنری میشونیك)، چونكی ئەڤ ناڤێت هاتینە دیاركرن ئەو رەخنەگرن یێن پتر ژ رەخنەگرێن دی باس ل ریتمێ‌ كری. ل گەل هەر بەرێخۆدانەكا ڕیتمی د ناڤ هەر میتۆدەكێدا نموونەكا شعرا كوردی هاتیە شلۆڤەكرن

2017-01-01T00:00:00Z